ด้วยเกล้า (1987)

Photobucket

เสาคำ (จรัล มโนเพ็ชร) ชาวนาในจังหวัดทางภาคเหนือเก็บข้าวเปลือกพันธ์พระราชทานเมื่อครั้งไปกรุงเทพในงานพระราชพิธีจรดพระนังคัลแรกนาขวัญ ซึ่งในหลวงทรงนำข้าวจากแปลงทดลองในพระราชวังมาหว่านในงานพระราชพิธีเป็นปีแรก ในระหว่างทางกลับบ้าน แม่เลี้ยงบุญเรียน (นฤมล นิลวรรณ) ได้ขอแบ่งไปเมล็ดหนึ่งเพื่อนำไปบูชา ขณะที่ เสาคำ ใช้เมล็ดข้าวที่ได้มาเป็นเพาะเมล็ดสำหรับปลูกข้าวในนาของตน

สิบปีผ่านมา เสาคำ ปลูกแต่ข้าวที่มีต้นกำเนิดมาจากงานพระราชพิธีด้วยความรักและเทิดทูนพ่อหลวง แต่ในช่วงหน้าแล้งการทำนาไม่ค่อยได้ผล ชาวนาขาดทั้งน้ำกินและน้ำใช้ จึงต้องไปซื้อน้ำจากบ่อน้ำที่มีอยู่เพียงบ่อเดียวในหมู่บ้านของแม่เลี้ยงบัวเรียน อีกทั้งเสาคำยังต้องนำบ้านและที่นาไปจำนอง เพื่อนำเงินมาใช้จ่าย จนทำให้ สำอาง (โรม อิศรา) ลูกชายคนเล็กทนความยากแค้นไม่ไหว หนีออกจากบ้านไปคบค้ากับชาวดอยและคนขายฝิ่น แม้ว่า เสาคำ และ เสาแก้ว จะห้ามปราบและทักท้วงอย่างไรก็ตามที

ต่อมา อ้าง (กฤษณ์ ศุภระมงคล) ลูกชายคนรองได้รับทุนเล่าเรียนหลวงเรียนจบกลับมา และได้เข้าร่วมโครงการพระราชดำริเพื่อใช้ทุน อ้างเป็นต้นคิดในการได้ดำเนินการขอฝนหลวงจนได้รับพระราชทานจากในหลวง อีกทั้งยังพัฒนาและรวมกลุ่มชาวบ้านเพื่อเข้าร่วมกันก่อตั้งเป็นสหกรณ์การเกษตร และลงมือทดลองปลูกพืชไร่นาส่วนผสม ในขณะที่เสาแก้วก็กำลังคบหาดูใจกับประสิทธิ์ (ต่อลาภ กำพุศิริ) ลูกชายคนแม่เลี้ยงบัวเรียน โดยมี คำนึง (สันติสุข พรหมศิริ) ซึ่งเป็นทหารพราน เพื่อนสมัยเด็กๆ ของเสาแก้ว ที่แอบชอบเสาแก้วคอยมองอยู่ห่างๆ จนเมื่อ คำนึง ได้รับมอบหมายให้ติดตามชุดลาดตระเวณเพื่อจัดการกับกลุ่มชาวดอยที่ค้าฝิ่นขั้นเด็ดขาด โดยมี สำอาง อยู่ในกลุ่มด้วย ทำให้คำนึงแอบช่วยเหลือสำอางจนตัวเองได้รับบาดเจ็บ และถูกให้ออกจากราชการ คำนึงจึงกลับมาอยู่บ้าน และทำไร่ทำนา โดยมีเสาแก้วคอยให้กำลังใจเพราะซาบซึ้งที่ช่วยเหลือน้องชายตนเอง ในวันที่ในหลวงทรงเสด็จเยี่ยมเยียนประชาชน เสาคำพร้อมกับครอบครัวไปรอรับเสด็จ ด้วยดวงตาที่เปี่ยมประกายความสุข และรวงข้าวพันธ์พระราชทานที่สุกอร่ามเต็มอ้อมแขน

ด้วยเกล้าเป็นผลงานระดับมาสเตอร์พีชอีกชิ้นหนึ่งของผู้กำกับผู้ล่วงลับอย่าง บัณฑิต ฤทธิ์ถกล ที่เขียนบทภาพยนตร์เรื่องนี้ เพื่อเทิดพระเกียรติ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เนื่องในโอกาสฉลองสิริราชสมบัติครบ 40 ปี ในปี 2529 และในงานพระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 5 รอบ 5 ธันวามหาราช 2530 ด้วยเกล้าได้รับรางวัลพระราชทานพระสุรัสวดี 2 รางวัล คือ ภาพยนตร์เกียรติยศแนวสร้างสรรค์ยอดเยี่ยมประจำปี 2530 และรางวัลเพลงนำภาพยนตร์ยอดเยี่ยมประจำปี 2530 และคว้ารางวัลสุพรรณหงส์ทองคำ ครั้งที่ 7 ประจำปี 2530 มาได้อีก 3 รางวัล คือ ภาพยนตร์ยอดเยี่ยม นักแสดงนำชายยอดเยี่ยม (จรัล มโนเพ็ชร) และเพลงและดนตรีประกอบยอดเยี่ยม นอกจากนี้ด้วยเกล้ายังเป็นภาพยนตร์เพียงเรื่องเดียวที่ได้รับพระมหากรุณาธิคุณให้นำเพลงพระราชนิพนธ์นำจำนวน 9 เพลงมาใช้ในเรื่องอีกด้วย

ด้วยเกล้าเป็นภาพยนตร์ที่แสดงให้เห็นถึงการดำเนินชีวิตของคนสองแบบ ผ่านตัวแม่เลี้ยงบุญเรียน และ เสาคำ ในขณะที่เสาคำใช้ชีวิตดำเนินตามหลักดำเนินชีวิตแบบพอเพียง มีน้อยใช้น้อย มีมากก็ใช้เท่าที่จำเป็น มีเหลือเก็บเอาไว้ใช้จ่ายในยามขาดแคลน รวมถึงมีน้ำใจแบ่งปัน เอื้อเฟื่อ ไม่คิดโกงใคร แต่แม่เลี้ยงบุญเรียนกลับมีแต่ความละโมบ ทั้งที่ร่ำรวย แต่ก็ยังไม่รู้จักคำว่าพอ และยังคดโกง แล้งน้ำใจ ทำให้รู้สึกว่าทั้งเสาคำและแม่เลี้ยงบุญเรียน เป็นการต่อสู้กันระหว่างนายทุน (ทุนนิยม) และชาวนา (วิถีชีวิตแบบพอเพียง) ตลอดทั้งเรื่องเราจะได้เห็นถึงความตั้งใจของในหลวงที่ต้องการช่วยเหลือชาวนาและเกษตรกรให้มีความเป็นอยู่ที่สุขสบาย โดยไม่ต้องพึ่งพาวัตถุ แม้ว่าหนังอาจจะให้รายละเอียดตรงจุดนี้น้อยไป และรวบรัดในตอนจบ แต่ด้วยการแสดงระดับเทพของ จรัล มโนเพ็ชร ทำให้เรารู้สึกตื้นตันในทุกครั้งที่น้ำพระราชหฤทัยของพ่อหลวงมีมาถึงแด่ชาวนาอย่างเสาคำ

หนังเปิดเรื่องด้วยการให้เสาคำพบกับแม่เลี้ยงบุญเรียนระหว่างทางกลับจากงานพระราชพิธี โดยแม่เลี้ยงของเมล็ดข้าวมาเก็บไว้ในขวดยานัถต์ เพื่อเป็นสิริมงคล ในขณะที่เสาคำพันธ์ข้าวคือความหวังและความศรัทธา และในตอนท้ายขณะที่แม่เลี้ยงบุญเรียนต้องย้ายไปอยู่ที่อื่น เพราะไม่มีใครคบค้าสมาคมด้วย ระหว่างทางผ่านนาของเสาคำ ในขณะที่แม่เลี้ยงบุญเรียนมีเพียงขวดยานัถต์ที่ตนเคยเอาเมล็ดข้าวพันธ์พระราชทานเก็บไว้อยู่ในมือเพียงเมล็ดเดียวเป็นสิ่งยึดเหนี่ยว แต่เสาคำกลับมีรวงข้าวพันธ์พระราชทานที่เหลืองอร่ามเต็มวงแขนเป็นความหวังจะกำลังใจในการต่อสู้กับอุปสรรค ช่างแตกต่างกันซะเหลือเกินจริงๆ

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s